استاندار اصفهان: مهندسی پزشکی باید از مرز پژوهشهای دانشگاهی عبور کند و به راهحلهای واقعی برای نظام سلامت تبدیل شود
دکتر مهدی جمالینژاد، استاندار اصفهان، در آیین افتتاحیه سیوسومین کنفرانس ملی مهندسی زیستپزشکی ایران، با تأکید بر ضرورت عبور مهندسی پزشکی از مرز پژوهشهای دانشگاهی و تبدیل دستاوردهای علمی به راهکارهای عملی در نظام سلامت، اظهار کرد: انتظار داریم این همایش به گفتوگوی علمی محدود نشود، بلکه آغازگر همکاریهایی برای تبدیل توان دانشگاهی کشور به راهحلهای واقعی باشد؛ چراکه نباید اجازه دهیم مقالات و پژوهشهای علمی صرفاً در قفسهها باقی بمانند، بلکه باید زمینه بهرهبرداری اجرایی و عملیاتی از این دستاوردها در کشور فراهم شود.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه صنعتی اصفهان، جمالینژاد در ابتدای سخنان خود از میزبانی دانشگاه صنعتی اصفهان و تلاشهای دکتر کلانتری، رئیس این دانشگاه، قدردانی کرد و با اشاره به برگزاری رویدادهای متعدد علمی و فناورانه در استان گفت: خوشبختانه در همین هفته دستکم پنج تا شش رویداد مختلف در اصفهان برگزار شده یا در حال برگزاری است. همزمان با این کنفرانس، میز هوش مصنوعی و نمایشگاه اتوکام در محل نمایشگاههای اصفهان برگزار میشود و نمایشگاه انرژی خورشیدی و رویدادهای حوزه بازیهای رایانهای نیز در چهارباغ اصفهان در جریان است.
وی با اشاره به دیگر رویدادهای برگزارشده در استان افزود: در مدت اخیر، رویدادهای ازینکس یک و دو، مانوین و جشنواره ملی فنآفرینی شیخبهایی نیز برگزار شده است. این اتفاقات خبرهای خوبی برای زیستبوم علمی و فناورانه استان به شمار میروند و امیدواریم مجموعه این ظرفیتها به تبدیل اصفهان به یک قطب علمی منجر شود.
استاندار اصفهان در ادامه بر اهمیت برگزاری چنین نشستهایی برای طرح و بررسی مسائل و پرسشهای اساسی حوزه مهندسی پزشکی تأکید کرد و گفت: بسیاری از گرههای ذهنی و ابهاماتی که در این حوزه وجود دارد، میتواند در چنین نشستهایی مطرح و بررسی شود. همچنین مسائل و چالشهایی که ممکن است در آینده پیش روی این حوزه قرار گیرد، باید از هماکنون مورد توجه قرار بگیرد و برای آنها راهکار پیدا کنیم.
جمالینژاد با طرح این پرسش که آیا مهندسی پزشکی نجاتدهنده است یا میتواند به تهدیدی برای سلامت انسان تبدیل شود، اظهار کرد: باید درباره میزان وابستگی تجهیزات بیمارستانها، آزمایشگاهها، مراکز بهداشتی و درمانی و مجموعههای آموزشی به مهندسی پزشکی بحث کنیم. دستگاههای متعددی از جمله سیتیاسکن و آنژیوگرافی در این حوزه اهمیت دارند و باید به این موضوع توجه کنیم که مرز میان فناوریهای نجاتبخش و خطاهای مرگبار، گاهی بسیار باریک است؛ خطاهایی که ممکن است پیامدهای جبرانناپذیری به همراه داشته باشند.
وی با اشاره به نمونههایی از بروز خطا در تجهیزات پزشکی افزود: برای مثال، باگهای نرمافزاری در پمپهای انسولین میتوانند خطرآفرین باشند. بنابراین، این پرسش مهم مطرح است که آیا مهندس پزشکی صرفاً طراح یک دستگاه است یا در واقع نگهبان جان انسانهاست؟ به نظر میرسد پاسخ به این پرسش و تبیین مسئولیتهای مهندسان پزشکی، از موضوعات مهمی است که باید در این کنفرانس به آن پرداخته شود.
استاندار اصفهان با اشاره به تحولات و بهاصطلاح انقلابهای خاموش در مهندسی پزشکی تصریح کرد: این حوزه از پروتزهای مکانیکی به سمت رابطهای عصبی، از فناوریهای ساخت و چاپ سهبعدی بافتهای زنده تا پزشکی شخصیسازیشده و تشخیص بیماریها پیش از تولد حرکت کرده است. این تحولات نشان میدهد که مهندسی پزشکی با سرعت در حال توسعه است و فرصتهای تازهای برای تشخیص، پیشگیری و درمان بیماریها ایجاد میکند.
وی با اشاره به چالشهای پیشروی صنعت مهندسی پزشکی در ایران ادامه داد: یکی از مسائل مهم، شکاف میان پایاننامهها و پژوهشهای دانشگاهی از یک سو و محصولات تجاریسازیشده از سوی دیگر است. همچنین تحریم تجهیزات پزشکی، موضوع مهندسی معکوس و ملاحظات اخلاقی مرتبط با آن، از دیگر چالشهایی است که باید مورد توجه قرار گیرد. در کنار این موارد، حوزههایی مانند مهندسی دادههای بالینی، طراحی رابط مغز و رایانه و تخصص امنیت سایبری در حوزه پزشکی نیز از جمله زمینههای مهم و نوظهور فعالیت در این عرصه هستند.
جمالی نژاد همچنین با تأکید بر ضرورت توجه به مسیرهای متنوع فعالیت در حوزه مهندسی پزشکی افزود: مسیرهای غیرخطی از مهندسی پزشکی به حوزههایی مانند سرمایهگذاری خطرپذیر در بخش سلامت نیز وجود دارد و این موضوع نباید مورد غفلت قرار گیرد. لازم است با در نظر گرفتن مسائل و نیازهای امروز و آینده، بهویژه در حوزه مهندسی پزشکی و فناوریهای نوظهور، برای استان و کشور برنامهریزی کنیم.
جمالینژاد با تأکید بر اهمیت استفاده از هوش مصنوعی در مراقبتهای ویژه اظهار کرد: الگوریتمهایی وجود دارند که میتوانند با تحلیل اطلاعات و علائم بیمار، ساعتها پیش از آنکه پزشک متوجه شود، خطر بروز سپسیس یا برخی عفونتهای شدید را پیشبینی کنند. چنین فناوریهایی میتوانند مانند یک نگهبان شبانهروزی در کنار کادر درمان فعالیت کنند و فرصت لازم برای مداخله بهموقع را فراهم آورند.
وی افزود: از ساعتهای هوشمند و حسگرهای پوشیدنی تا حسگرهای کاشتنی، فناوریهای متنوعی در حال توسعه و استفاده هستند و خوشبختانه نمونههایی از این ظرفیتها در داخل کشور نیز وجود دارد. همچنین میتوان فناوری دوقلوهای دیجیتال را که در صنعت مورد استفاده قرار میگیرد، به حوزه سلامت و بدن انسان وارد کرد؛ به این معنا که نسخهای دیجیتال از بدن انسان داشته باشیم و بتوانیم شرایط مختلف را پیش از اجرای مداخلات واقعی، در محیط مجازی بررسی و شبیهسازی کنیم.
استاندار اصفهان با اشاره به ظرفیتهایی همچون جراحان مجازی و مدلهای دیجیتال گفت: این فناوریها از موضوعات مهم آینده هستند و لازم است درباره توسعه آنها، استفاده از دادههای ایرانی و طراحی مدلهای بومی بحث شود. البته در این مسیر باید موضوع حریم خصوصی افراد نیز بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد.
وی در ادامه با اشاره به ضرورت پیوند میان پژوهشهای آزمایشگاهی و کاربردهای بالینی گفت: باید از مرحله آزمایشگاه تا بالین بیمار، مسیر مشخصی برای استفاده از دستاوردهای علمی وجود داشته باشد. در همین زمینه، توجه به برخی آمارهای جهانی اهمیت زیادی دارد؛ بیش از ۴۳ میلیون نفر در جهان بر اثر بیماریهای غیرواگیر جان خود را از دست میدهند و بیش از ۷۵ درصد از سهم مرگومیرها به بیماریهای غیرواگیر مربوط است.
وی با اشاره به ظرفیت هوش مصنوعی برای کاهش خطاهای پزشکی اظهار کرد: با استفاده از هوش مصنوعی میتوان تا ۹۵ درصد از موارد تجویز یا تحویل داروهای اشتباه جلوگیری کرد. همچنین در همین سال، بیش از هزار و ۶۰۰ تجهیزات و ابزار پزشکی مبتنی بر هوش مصنوعی از سوی سازمان غذا و داروی آمریکا تأییدیه دریافت کردهاند و این فناوریها در نقاط مختلف جهان در حال استفاده هستند.
جمالینژاد با اشاره به سهم حوزه سلامت در اقتصاد کشور گفت: سهم سلامت از اقتصاد ایران حدود ۶ درصد است، در حالی که این میزان در اقتصاد جهانی بیش از ۱۰ درصد برآورد میشود. در برنامه هفتم توسعه نیز مواد، بندها و تبصرههای متعددی در ارتباط با این حوزه وجود دارد، اما بسیاری از آنها هنوز عملیاتی نشده، بهصورت کامل مدون نشده یا به سرانجام نرسیدهاند. این موضوعات از جمله مسائلی هستند که انتظار میرود در این کنفرانس و نشستهای تخصصی آن مورد بحث و گفتوگو قرار گیرند.
وی با تأکید بر مسئولیت دولت و دستگاههای مرتبط در فراهمکردن زمینه فعالیت پژوهشگران و اندیشمندان اظهار کرد: وظیفه دولت، وزارت علوم و وزارت بهداشت است که شرایط لازم را فراهم کنند تا پژوهشگران، اندیشمندان و دانشمندان کشور بتوانند با برخورداری از آزادی علمی، حمایتهای هدفمند و مقررات روشن، ایدههای خلاقانه و نوآورانه خود را دنبال کنند. خوشبختانه کشور از ظرفیت علمی و نیروی انسانی ارزشمندی برخوردار است و باید زمینه فعالیت و شکوفایی این ظرفیتها فراهم شود.
استاندار اصفهان با تأکید بر اینکه حمایت از طرحهای پراکنده بهتنهایی پاسخگوی نیازهای کشور نیست، افزود: کشور به یک سازوکار هماهنگ نیاز دارد تا با بهرهگیری از ظرفیت شبکههای علمی و ارتباط با مراکز پیشرو در نقاط مختلف جهان، برنامههای بزرگ، مسئلهمحور و میانرشتهای شناسایی و طراحی شوند و ارتباط میان آنها شکل بگیرد. لازم است به جای فعالیتهای پراکنده، مجموعهای از برنامههای منسجم و مرتبط با مسائل واقعی کشور دنبال شود.
وی در پایان با تأکید دوباره بر ضرورت تبدیل دستاوردهای علمی به اقدامات اجرایی گفت: انتظار ما از این همایش این است که به گفتوگوی علمی و تبادل دیدگاهها محدود نشود، بلکه آغازگر همکاریهایی برای تبدیل توان دانشگاهی کشور به راهحلهای واقعی باشد. نباید اجازه دهیم مقالاتی که امروز ارائه میشوند، صرفاً در قفسهها باقی بمانند و خاک بخورند؛ بلکه باید مشخص کنیم چگونه میتوان از این دستاوردها در کشور استفاده و آنها را عملیاتی کرد.
افزودن دیدگاه جدید